Als student in Nederland heeft u te maken met een complex web van financiële regelingen via DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) en de Belastingdienst. De belangrijkste pijler is de studiefinanciering (inclusief basisbeurs en lening). Daarnaast heeft u als student vaak recht op het Studentenreisproduct (OV), de zorgtoeslag en soms huurtoeslag voor uw kamer.
Welkom bij de Studenten Gids. In Nederland studeren is een grote investering. Tussen het betalen van uw collegegeld, het vinden van een dure studentenkamer en het kopen van studieboeken door, bent u ongemerkt een kleine onderneming aan het runnen.
Gelukkig biedt de Nederlandse overheid een robuust vangnet. Sinds de afschaffing van het omstreden "leenstelsel" en de herinvoering van de basisbeurs, steken studenten zich minder snel in problematische schulden. In dit hoofdartikel begeleiden we u door alle financiële regelingen waar u tijdens uw studie(s) gebruik van kunt maken.
1. Studiefinanciering en DUO
Het fundament van uw financiële leven als student ligt bij DUO. Zij keren maandelijks de Studiefinanciering uit. Dit bedrag is opgebouwd uit verschillende blokken, die u zelf in uw persoonlijke portaal Mijn DUO kunt aan- en uitzetten.
Het systeem (de prestatiebeurs) werkt als volgt: u krijgt elke maand geld gestort. Haalt u binnen 10 jaar een diploma? Dan wordt de basisbeurs, de aanvullende beurs en het OV omgezet in een gift (u hoeft het niet terug te betalen). Haalt u geen diploma? Dan wordt alles met terugwerkende kracht omgezet in een rentedragende lening.
De Bouwstenen van Studiefinanciering:
- Basisbeurs: Een vast bedrag per maand voor álle studenten (verschilt voor thuiswonend of uitwonend).
- Aanvullende Beurs: Een extra bedrag als uw ouders onder een bepaalde inkomensgrens vallen of als u geen contact meer heeft met uw ouders. (Dit is óók een gift bij diplomabehoud).
- Studielening (Rentedragend): Geld dat u extra bijleent. Dit is nóóit een gift en moet u later altijd (met rente) terugbetalen.
- Collegegeldkrediet: Een specifieke lening waarmee DUO maandelijks uw Collegegeld betaalt.
Om ervoor te zorgen dat u uw geld op tijd ontvangt voor de start van uw studie, volgt u ons stappenplan Studiefinanciering Aanvragen.
2. Reizen: Het Studenten-OV
Het 'studentenreisproduct' is een onmisbaar onderdeel van uw studentenleven. U koppelt dit product aan uw persoonlijke OV-chipkaart (tegenwoordig ook digitaal beschikbaar). U heeft de keuze uit twee varianten:
- Week-OV: Vrij reizen van maandag tot en met vrijdag (uitgezonderd feestdagen). Korting in het weekend. Ideaal als u doordeweeks naar de campus moet reizen.
- Weekend-OV: Vrij reizen van vrijdagmiddag tot zondagavond (en feestdagen). Korting doordeweeks. Ideaal als u op kamers woont, doordeweeks naar college fietst, en in het weekend naar uw ouders of vrienden door het hele land reist.
Lees alles over de wisselmomenten en boetes in de gids over het Studenten OV.
3. Wonen op Kamers
Als u uit huis gaat, verandert uw financiële situatie drastisch. DUO betaalt u een hogere basisbeurs uit (het uitwonenden-tarief), maar hier staat een torenhoge huur tegenover.
De particuliere huurmarkt voor studenten is streng gereguleerd via het 'woningwaarderingsstelsel voor onzelfstandige woonruimten' (het puntensysteem). Verhuurders mogen niet zomaar vragen wat ze willen. In onze gids over Kamers Huren leggen we uit hoe u voorkomt dat u te veel huur betaalt of wordt opgelicht via valse servicekosten.
Huurtoeslag Woont u in een studentenhuis waarbij u de keuken, wc of badkamer deelt met huisgenoten? Dan heeft u in Nederland geen recht op huurtoeslag (dit heet 'onzelfstandige woonruimte'). Heeft u echter een eigen voordeur, een eigen toilet en een eigen keuken? Lees dan of u in aanmerking komt voor Huurtoeslag voor Studenten.
4. Belastingen, Zorg en Werk
Zodra u 18 jaar wordt, bent u voor de overheid financieel volwassen. Dit betekent twee grote veranderingen:
Zorgverzekering
U bent wettelijk verplicht om een eigen zorgverzekering af te sluiten en premie te betalen. Omdat studenten doorgaans weinig inkomen hebben, compenseert de Belastingdienst dit. U kunt Zorgtoeslag aanvragen, wat in veel gevallen bijna de volledige kosten van een basisverzekering dekt. Vergelijk uw opties in de gids Zorgverzekering voor Studenten.
Bijbaan en Belastingen
Heeft u een bijbaan, of loopt u een betaalde stage in de Werk Gids? Over het salaris van uw Bijbaan betaalt de werkgever direct Inkomstenbelasting en premies. In maart van het daaropvolgende jaar kunt u echter vaak een groot deel van deze loonheffing terugkrijgen door simpelweg belastingaangifte te doen.
Lees Verder in de Studenten Hub
Hieronder vindt u een overzicht van alle detailartikelen binnen het studenten thema:
Financiën & DUO
- Wat is Studiefinanciering?
- Studiefinanciering Aanvragen
- Inloggen en beheren via Mijn DUO
- De Studielening Aflossen
Studie & Verplichtingen