Na uw studie start de terugbetaling van uw DUO-schuld. U heeft eerst een verplichte 'aanloopfase' (grace period) van 2 jaar waarin u niet hoeft af te lossen. Daarna start de aflosfase van maximaal 35 jaar (het SF35-stelsel). Uw maandelijkse aflosbedrag is gekoppeld aan uw inkomen: u betaalt nooit meer dan u volgens de draagkrachtregeling kunt dragen.
In de basisgids over de Studenten Gids zagen we dat studeren in Nederland vaak gepaard gaat met het opbouwen van een schuld via de Studiefinanciering en het Collegegeld krediet.
Zodra de collegebanken achter u liggen, breekt de realiteit aan: het terugbetalen van die schuld. Sinds 2015 gelden hiervoor nieuwe, ruimere regels, maar de impact op uw financiële toekomst (zoals het kopen van een huis) blijft aanzienlijk.
1. De Tijdlijn: Aanloopfase en Aflosfase
Het aflossen van uw studielening bij DUO verloopt volgens een strakke wettelijke tijdlijn.
De Aanloopfase (Eerste 2 jaar)
Nadat u stopt met uw studie of afstudeert, hoeft u niet direct te betalen. De aanloopfase start op 1 januari van het jaar vólgend op het stopzetten van uw stufi en duurt exact twee jaar. Gedurende deze 24 maanden hoeft u niets over te maken. U mag wel vrijwillig beginnen als u al direct een goed betaalde baan heeft gevonden in de Salaris sector. Let op: de rente op uw schuld loopt tijdens deze aanloopfase wel gewoon door!
De Aflosfase (35 jaar)
Zodra de aanloopfase voorbij is, start de definitieve aflosfase. Voor alle studenten die vanaf 2015 studiefinanciering hebben ontvangen, geldt de SF35-regeling. U heeft maximaal 35 jaar (420 maanden) de tijd om de schuld af te lossen.
2. Hoe berekent DUO uw maandbedrag? (Draagkracht)
Veel oud-studenten zijn bang dat ze maandelijks honderden euro's moeten overmaken die ze niet hebben. Dit wordt voorkomen door de draagkrachtregeling.
DUO berekent uw maandbedrag niet simpelweg door de schuld door 420 maanden te delen. In plaats daarvan kijken ze naar uw inkomen (en dat van uw eventuele partner) van twee jaar geleden.
- Er geldt een 'draagkrachtvrije voet' (een percentage van het minimumloon). Verdient u minder dan dit bedrag? Dan hoeft u die maand € 0,- af te lossen.
- Verdient u meer? Dan betaalt u een percentage (meestal 4%) van uw inkomen dat boven die vrije voet uitkomt.
- Het maandbedrag dat DUO voorstelt, is dus het maximale bedrag dat u op basis van uw draagkracht kunt missen, nooit meer.
3. De Impact van uw Studieschuld op een Hypotheek
Dit is voor veel starters het grootste pijnpunt. Als u een huis wilt kopen, bent u wettelijk verplicht om uw studieschuld op te geven bij de hypotheekadviseur. Sjoemelen of verzwijgen is sinds de koppelingen met DUO nagenoeg onmogelijk en kan leiden tot het vervallen van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG).
Hoe beïnvloedt de schuld uw maximale hypotheek?
- Oorspronkelijke schuld: Banken kijken voor de berekening naar uw oorspronkelijke studieschuld (het bedrag dat u had toen de aflosfase startte), niet naar de actuele stand. Dit komt omdat uw maandelijkse verplichting is gebaseerd op die startschuld.
- Wegingsfactor: Sinds 2024 is de rekenmethode veranderd. Banken kijken nu naar de werkelijke maandlast van uw DUO-schuld. Toch verlaagt elke euro studieschuld uw maximale leencapaciteit voor een huis nog steeds met grofweg 1 tot 1,5 euro.
Heeft u extra spaargeld over? Dan kan het verstandig zijn om dit te gebruiken om uw studieschuld extra af te lossen, zodat uw maandlasten bij DUO dalen en uw hypotheekruimte stijgt.
Rekenvoorbeeld: De Draagkrachtregeling
Stel dat Thomas een studieschuld heeft opgebouwd van € 30.000,-. Hij start met werken en verdient een salaris van € 36.000,- bruto per jaar. We berekenen zijn maandelijkse aflosbedrag onder het SF35-stelsel:
- Stap 1 (De draagkrachtvrije voet): De overheid stelt de draagkrachtvrije voet voor alleenstaanden vast op (fictief) € 26.000,- bruto per jaar. Dit deel is volledig vrijgesteld.
- Stap 2 (Het inkomen boven de drempel): Thomas verdient € 36.000,- - € 26.000,- = € 10.000,- per jaar boven de draagkrachtvrije voet.
- Stap 3 (De 4%-regeling): Onder de SF35-regels mag het maandbedrag maximaal 4% van dit drempelinkomen bedragen.
- Maximale jaaraflossing: 4% van € 10.000,- = € 400,- per jaar.
- Maximaal maandbedrag: € 400,- / 12 maanden = € 33,33 per maand.
- De uitkomst: Hoewel een kale lineaire aflossing van zijn schuld (€ 30.000,- / 420 maanden) zou neerkomen op € 71,43 per maand, hoeft Thomas door de draagkrachtregeling maximaal € 33,33 per maand over te maken aan DUO.