Het Profileringsfonds (ook wel afstudeerfonds genoemd) is een wettelijk verplicht fonds van elke Nederlandse hogeschool en universiteit. Het is bedoeld om studenten financieel te compenseren die studievertraging oplopen door overmacht (zoals ziekte of familieomstandigheden) of door het uitvoeren van een bestuursfunctie.
In de gids over Studievertraging las u dat extra studeren flink in de papieren loopt. Uw beurs van DUO stopt na de nominale studieduur en het Collegegeld loopt gewoon door.
Gelukkig laat de wetgeving studenten met overmacht niet in de steek. Het Profileringsfonds biedt een financiële reddingsboei, zodat u uw studie kunt afmaken zonder diep in de schulden te raken.
1. Wie heeft recht op het Profileringsfonds?
U kunt niet zomaar aanspraak maken op het fonds omdat u een tentamen heeft gemist of een luie periode heeft gehad. De wet maakt een strikt onderscheid tussen vertraging door eigen schuld en vertraging door overmacht of talentontwikkeling.
Erkende gronden voor compensatie:
- Ziekte en psychische problemen: Langdurige uitval door fysieke of mentale gezondheidsklachten.
- Functiebeperking: Vertraging die direct te wijten is aan dyslexie, dyscalculie, ADHD, autisme of een fysieke handicap.
- Bijzondere familieomstandigheden: Mantelzorg voor een ernstig ziek gezinslid of het overlijden van een direct familielid.
- Zwangerschap en bevalling: Doorgaans recht op minimaal 2 maanden compensatie.
- Topsport: Als u door het NOC*NSF bent erkend als topsporter en daardoor minder colleges kunt volgen.
- Bestuursfuncties: Een bestuursjaar bij een gezelligheids-, sport- of studievereniging.
2. Hoe vraagt u compensatie aan? (Stappenplan)
De aanvraagprocedure voor het profileringsfonds is gebonden aan strikte regels en deadlines binnen uw school of universiteit.
Stap 1: Direct melden bij de decaan
Zodra de vertraging optreedt (of dreigt op te treden), moet u dit melden. Wacht niet tot het einde van het jaar! De studentendecaan is uw eerste aanspreekpunt en moet de situatie officieel vastleggen.
Stap 2: Bewijslast verzamelen
U moet uw situatie zwart-op-wit kunnen bewijzen:
- Bij ziekte: Een medische verklaring van een behandelend arts of psycholoog (niet uw eigen huisarts).
- Bij topsport: De officiële statusverklaring.
- Bij een bestuursjaar: De aanstellingsbrief van de vereniging.
Stap 3: De formele aanvraag
Aan het einde van het academische jaar waarin de vertraging is opgelopen, dient u de formele aanvraag in. De decaan toetst uw dossier en brengt advies uit aan de examencommissie of het College van Bestuur, dat uiteindelijk beslist over de uitbetaling.
3. Hoogte en fiscaliteit van de beurs
De beurs uit het profileringsfonds is bedoeld ter vervanging van uw reguliere financiering. Het bedrag is daarom vaak gekoppeld aan de bedragen die u van DUO zou krijgen als u nominale studietijd had gehad.
Omdat deze beurs door de Belastingdienst wordt gezien als een 'voorziening in de studiekosten' (net als de reguliere basisbeurs), hoeft u hier geen inkomstenbelasting over te betalen. U hoeft dit bedrag dus ook niet op te geven bij uw belastingaangifte, in tegenstelling tot inkomsten uit een Bijbaan. Dit zorgt ervoor dat uw eventuele Jaarruimte of toeslagrechten niet negatief worden beïnvloed.
Rekenvoorbeeld: Compensatie bij Ziektevertraging
Stel dat Eva studeert aan de universiteit. Zij woont op kamers en ontvangt de basisbeurs van € 302,- per maand en een aanvullende beurs van € 200,- per maand. In haar derde studiejaar loopt zij door een zware medische operatie en revalidatie 4 maanden vertraging op. Zij meldt dit direct bij haar decaan:
- De vertragingsperiode: 4 maanden (waarin zij geen colleges kon volgen en geen punten behaalde).
- De compensatieberekening: De universiteit compenseert haar vertraging met een gift uit het Profileringsfonds ter hoogte van haar DUO-beurzen.
- Berekening: 4 maanden x (€ 302,- basisbeurs + € 200,- aanvullende beurs) = 4 x € 502,- = € 2.008,-.
- De uitkomst: Eva ontvangt een belastingvrije gift van € 2.008,- uit het Profileringsfonds van haar universiteit. Dit bedrag is een schenking en hoeft zij nooit terug te betalen aan de school of DUO.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Hoeveel geld krijg ik uit het Profileringsfonds?
De hoogte van de vergoeding verschilt per onderwijsinstelling, maar is wettelijk gekoppeld aan de misgelopen studiefinanciering van DUO. Vaak ontvangt u maandelijks een bedrag dat gelijkstaat aan de basisbeurs plus uw eventuele aanvullende beurs.
Kan ik ook een vergoeding krijgen voor een bestuursjaar?
Ja. Het profileringsfonds keert ook 'bestuursbeurzen' uit. Als u een fulltime bestuursjaar doet bij een erkende studentenvereniging, studievereniging of de medezeggenschapsraad, compenseert het fonds de opgelopen vertraging.
Moet ik de bijdrage uit het profileringsfonds terugbetalen?
Nee, de financiële compensatie uit het profileringsfonds is een onvoorwaardelijke gift van uw hogeschool of universiteit. Het is dus geen rentedragende lening en staat los van uw DUO-studieschuld.
Wanneer moet ik de studievertraging melden bij de decaan?
U dient een bijzondere omstandigheid zo snel mogelijk te melden, vaak uiterlijk binnen 1 of 2 maanden nadat de vertraging is ontstaan. Als u te laat meldt, kan uw recht op compensatie vervallen.
Hebben topsporters recht op een uitkering uit het fonds?
Ja, topatleten met een erkende topsportstatus kunnen aanspraak maken op de topsportregeling uit het profileringsfonds als zij door trainingen of wedstrijden studievertraging oplopen.
Telt studievertraging door psychische klachten ook mee?
Ja, ook vertraging door psychische omstandigheden of burn-out klachten valt onder de overmachtscriteria, mits onderbouwd door een medische of psychologische verklaring.
Is de vergoeding uit het Profileringsfonds belast?
Nee, uitkeringen uit het profileringsfonds worden door de Belastingdienst beschouwd als een belastingvrije gift en tellen niet mee voor uw inkomstenbelasting.