De basisbeurs is een maandelijkse financiële bijdrage van de overheid voor hbo- en wo-studenten. In het kalenderjaar 2026 bedraagt de beurs € 130,21 per maand voor thuiswonende studenten en € 324,52 per maand voor uitwonende studenten. De basisbeurs valt onder de prestatiebeurs: het bedrag wordt een definitieve gift als u binnen 10 jaar uw diploma behaalt.
Sinds het studiejaar 2023-2024 is de basisbeurs weer helemaal terug in het Nederlandse hoger onderwijs. Dit betekent dat studenten aan het hbo en de universiteit niet langer volledig afhankelijk zijn van het leenstelsel, maar recht hebben op een vaste maandelijkse tegemoetkoming.
De basisbeurs is onderdeel van de bredere Studiefinanciering. Het is echter geen onvoorwaardelijk cadeau. Omdat het bedrag gekoppeld is aan uw studiesucces en uw woonsituatie, is het essentieel om de regels goed te kennen. Hieronder leest u hoe de basisbeurs werkt en welke bedragen gelden.
1. Woonsituatie: Thuiswonend versus uitwonend
Het bedrag dat u maandelijks op uw rekening gestort krijgt, hangt direct samen met uw woonsituatie. DUO maakt hierbij een strikt onderscheid:
- Thuiswonend (€ 130,21 per maand): U woont bij uw ouders thuis. Dit wordt bepaald op basis van uw inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) van uw gemeente.
- Uitwonend (€ 324,52 per maand): U woont op kamers of heeft een eigen woning. U moet hiervoor ingeschreven staan op uw eigen adres in de BRP.
De uitwonendencontrole
Om misbruik te voorkomen, controleert DUO actief of uitwonende studenten daadwerkelijk op hun opgegeven adres wonen. Als bij een controle (waarbij ook buren kunnen worden ondervraagd of huurcontracten worden opgevraagd) blijkt dat u stiekem nog thuis woont, moet u de te veel ontvangen beurs terugbetalen en riskeert u een flinke boete. Zorg er dus voor dat uw inschrijving bij de gemeente altijd klopt. Zie voor zoektips de gids over Studentenkamers huren.
2. De basisbeurs als prestatiebeurs (Diplomatermijn)
De basisbeurs wordt door DUO in eerste instantie verstrekt als een lening. Elke maand bouwt u dus formeel een schuld op.
Deze lening wordt pas omgezet in een gift onder de volgende voorwaarden:
- U behaalt binnen 10 jaar een diploma in het hoger onderwijs.
- Het maakt hierbij niet uit of u uw eerste bachelor afrondt of direct doorstroomt naar een master; als u binnen 10 jaar (gerekend vanaf de eerste maand studiefinanciering) maar een diploma behaalt dat recht geeft op de beurs.
- Als u niet binnen 10 jaar afstudeert, moet u alle ontvangen bedragen plus rente terugbetalen. Dit geldt ook voor de waarde van het Studenten-OV.
3. Hoelang heeft u recht op de basisbeurs?
U krijgt niet voor uw gehele studietijd een basisbeurs. De duur is wettelijk begrensd en gekoppeld aan de nominale duur van uw opleiding:
- Hbo-bachelor: Meestal 4 jaar (48 maanden) basisbeurs.
- Wo-bachelor: Meestal 3 jaar (36 maanden) basisbeurs.
- Masterfase: Afhankelijk van de duur van de master (1 of 2 jaar) krijgt u extra maanden recht op de basisbeurs.
Als u na deze nominale periode nog niet klaar bent met studeren, stopt de basisbeurs. U kunt dan vaak nog wel extra lenen of collegegeldkrediet ontvangen, maar dat deel is altijd een reguliere lening die u later moet terugbetalen. Zie hiervoor de regels in de gids over het Aflossen van de studielening.
4. Aanvragen en Mijn DUO
U ontvangt de basisbeurs niet automatisch als u zich inschrijft bij een hogeschool of universiteit. U moet de beurs zelf activeren via Mijn DUO.
- DigiD vereist: U logt in met uw DigiD om de aanvraag te doen. Zie hiervoor de stappen in de gids over Studiefinanciering aanvragen.
- Ingangsdatum: De basisbeurs kan niet onbeperkt met terugwerkende kracht worden aangevraagd. Vraag de beurs dus aan voordat uw studie begint.
- Wijzigingen doorgeven: Gaat u verhuizen van thuis naar kamers? Geef dit direct door aan de gemeente. Zodra uw inschrijving in de BRP is verwerkt, past DUO uw beurs aan naar het uitwonende tarief.
5. Praktijkvoorbeeld: Het financiële verschil over een studiecarrière
Rekenvoorbeeld: Thuiswonend versus Uitwonend Studeren
Stel dat u een wo-bachelor volgt met een nominale duur van 3 jaar (36 maanden). We vergelijken het totale basisbeursbedrag over de gehele studieperiode voor twee situaties:
- Situatie A (Thuiswonend): U blijft gedurende de gehele 3 jaar bij uw ouders wonen. U ontvangt 36 maanden x € 130,21 = € 4.687,56 aan basisbeurs. Als u binnen 10 jaar uw diploma haalt, wordt dit bedrag volledig kwijtgescholden.
- Situatie B (Uitwonend): U verhuist direct bij aanvang van de studie naar een studentenkamer en schrijft zich in bij de gemeente. U ontvangt 36 maanden x € 324,52 = € 11.682,72 aan basisbeurs. Haalt u uw diploma binnen 10 jaar, dan is dit gehele bedrag van ruim elfduizend euro een gift.
Dit rekenvoorbeeld laat zien dat het woonsituatieverschil u over 3 jaar ruim € 6.995,- oplevert aan directe giftcapaciteit. Dit helpt bij het dekken van de hogere kosten van een kamer, die u eventueel kunt combineren met een Bijbaan als student om de resterende kosten te betalen.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde Vragen (FAQ)
Wanneer is de basisbeurs een gift?
De basisbeurs is in eerste instantie een lening. Het wordt pas een gift als u binnen 10 jaar uw diploma behaalt voor de studie waarvoor u studiefinanciering heeft ontvangen.
Wat gebeurt er als ik niet binnen 10 jaar afstudeer?
Als u uw diploma niet binnen de wettelijke diplomatermijn van 10 jaar haalt, moet u de volledige basisbeurs (inclusief het studenten-reisproduct) terugbetalen aan DUO, inclusief opgebouwde rente.
Mag ik als buitenlandse student ook een basisbeurs aanvragen?
Ja, maar daar gelden strenge regels voor. Studenten uit EU/EER-landen moeten doorgaans minimaal 32 of 56 uur per maand in loondienst werken in Nederland om recht te hebben op de basisbeurs.
Heeft mijn basisbeurs invloed op de belastingen van mijn ouders?
Nee. De basisbeurs van het kind heeft geen invloed op de inkomstenbelasting van de ouders. Ook de kinderbijslag (voor kinderen onder de 18) wordt niet gekort als het kind studiefinanciering ontvangt.
Moet ik de basisbeurs elk jaar opnieuw aanvragen?
Nee. Als u de basisbeurs eenmaal heeft aangevraagd via Mijn DUO, loopt deze automatisch door voor de nominale duur van uw studie, tenzij u deze zelf stopzet of wijzigt.