Pensioen via de werkgever (de 2e pijler) is in Nederland niet wettelijk verplicht, maar door CAO's bouwt ruim 90% van de werknemers het toch op. Maandelijks storten u en de werkgever een premie naar een extern pensioenfonds. Deze premie wordt alleen berekend over uw loon minus de zogeheten 'franchise' (het bedrag waarvoor u al AOW krijgt).
In het beroemde Nederlandse pensioenstelsel leunt de gewone werknemer hevig op zijn of haar baas. Terwijl in het buitenland burgers vaak volledig zelf hun pensioenbeleggingen moeten regelen, neemt de werkgever u in Nederland het meeste werk uit handen. Dit heet het pensioen in Pijler 2.
Maar hoe werkt dat nu precies op de achtergrond en op uw loonstrook? Begrippen als franchise, de werknemersbijdrage en de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel roepen veel vragen op.
De Verdeling van de Kosten (Premie)
Elke maand gaat er een bedrag (de pensioenpremie) naar het pensioenfonds. Een groot misverstand is dat de werkgever dit volledig zelf uit eigen zak betaalt.
Meestal wordt deze premie gesplitst:
- Het werkgeversdeel: Dit is een onzichtbare 'loonsverhoging'. De werkgever maakt dit direct uit de winst van het bedrijf over naar het pensioenfonds.
- Het werknemersdeel: Dit ziet u als een minpost op uw loonstrook. Dit bedrag wordt ingehouden op uw bruto salaris (waardoor u er ook minder inkomstenbelasting over betaalt) en gaat naar het fonds.
De verdeling (bijv. 50/50 of 70/30) is een belangrijke secundaire arbeidsvoorwaarde. Bij een sollicitatie is het altijd cruciaal om te vragen wie welk deel van de pensioenpremie betaalt; een hoog brutosalaris is immers netto minder waard als u zelf 100% van uw duren pensioenpremie moet afdragen!
De Rekenmachine: Grondslag en Franchise
Pensioen bouwt u niet op over uw héle salaris. De rekenregel is als volgt:
Pensioengrondslag = Bruto Salaris - AOW Franchise
Wat is de Franchise? U krijgt in Pijler 1 al een volksverzekering van de overheid (de AOW). De overheid en fondsen vinden het onnodig en te duur dat u over het eerste deel van uw inkomen nóg een keer pensioen opbouwt. Daarom trekken zij elk jaar een drempelbedrag (de franchise, in 2026 circa € 17.500) van uw loon af.
Verdient u per jaar € 40.000 bruto? Dan wordt de premie dus slechts berekend over € 40.000 - € 17.500 = € 22.500 (de grondslag). Als u parttime werkt en daardoor minder verdient dan de franchise, bouwt u in dat jaar vaak helemaal geen of nauwelijks werkgeverspensioen op.
Soorten Regelingen (DB vs. DC)
In de afgelopen decennia had Nederland grofweg twee smaken qua werkgeverspensioenen. Met de intrede van het nieuwe pensioenakkoord (Wtp) zal in de komende jaren alles verschuiven naar de tweede variant (DC).
1. Uitkeringsovereenkomst (Middelloon of DB)
De afkorting DB staat voor Defined Benefit. U kreeg bij deze regeling een 'harde belofte'. Het fonds beloofde u een vaste maandelijkse uitkering, vaak gebaseerd op het gemiddelde salaris dat u in uw carrière heeft verdiend. Het risico lag bij het pensioenfonds; als de beurs crashte, moest het fonds toch de beloofde uitkering betalen (vaak ten koste van de jongere generatie, wat de reden was voor de wetswijziging).
2. Beschikbare Premieregeling (DC)
De afkorting DC staat voor Defined Contribution. Hier staat de inleg vast, maar de uitkomst is onzeker. De werkgever en u storten elke maand premie in een "persoonlijk beleggingspotje" op uw naam. Met dat geld wordt belegd. Op uw pensioendatum koopt u met het eindkapitaal in dat potje een levenslange uitkering aan. Daalt de beurs? Dan daalt uw verwachte pensioen direct mee. Het nieuwe pensioenstelsel (Wtp) is hier volledig op gebaseerd.