Voor ieder jaar dat u tussen uw 15e en uw AOW-leeftijd níét in Nederland woont of werkt (bijvoorbeeld als expat, wereldreiziger, of grensmedewerker), wordt u later met 2% gekort op uw levenslange AOW-uitkering. Heeft u 5 jaar in Dubai gewerkt? Dan ontvangt u later structureel 10% minder AOW-pensioen. U kunt dit gat achteraf oplossen via eigen pensioensparen, of vooraf voorkomen door bij vertrek direct een Vrijwillige AOW-verzekering af te sluiten bij de SVB. Emigreert u pás ná uw AOW-leeftijd? Dan mag u in de meeste (verdrags)landen uw 100% opgebouwde AOW gewoon meenemen.
Voor avonturiers, digital nomads en ambitieuze expats lijkt een jarenlang verblijf in het buitenland een fantastische stap. Zeker als de inkomstenbelasting in een land als de Verenigde Arabische Emiraten of Singapore fors lager ligt dan in Nederland. Echter, decennia later, wanneer de grijze haren doorkomen en u rekent op de solide Nederlandse staatspensioenen (de AOW), stuit u op een ijskoude bureaucratische muur. Voor ieder jaar dat u weg was, heeft de overheid uw pensioen onverbiddelijk weggesneden. Hoe ontstaan deze 'AOW-gaten', hoe repareert u ze, en wat zijn de regels als u niet als jongere, maar juist als bejaarde besluit naar de Spaanse zon te emigreren?
Het AOW-Gat (De 2% Regel)
De AOW is geen spaarpot waar u geld in stopt; het is een verzekering waarvoor u zich 'kwalificeert' door legaal in Nederland te wonen. Vanaf de dag dat u 15 jaar oud wordt, tikt de meter: elk jaar in Nederland levert 2% recht op AOW op. Zo heeft u (als u bijvoorbeeld rond uw 67e de AOW-leeftijd bereikt) exact 50 jaar opgebouwd, wat 100% recht oplevert.
Wat gebeurt er als u Nederland verlaat?
Zodra u zich uitschrijft uit de Basisregistratie Personen (BRP) om in het buitenland te wonen of werken, stopt de opbouw. De SVB telt dan gewoon het aantal jaren dat u weg was.
- Voorbeeld: U heeft 10 jaar in de Verenigde Staten gewerkt.
- Rekensom: 10 jaar * 2% = 20% AOW-korting.
- Uw AOW-uitkering is later geen 100%, maar slechts 80% van het normbedrag. En dit lagere bedrag is levenslang.
(Een uitzondering geldt voor gedetacheerden: als uw Nederlandse baas u tijdelijk naar het buitenland stuurt en u blijft in Nederland belastingplichtig (met A1-verklaring), dan bouwt u wel gewoon AOW op).
Hoe repareert u een AOW-gat?
Een AOW-gat van 20% klinkt alsof u de loterij heeft verloren, maar is dit echt zo erg? Dat hangt ervan af hoe u zich in het buitenland heeft gedragen.
Oplossing 1: De Vrijwillige AOW-Verzekering
Heeft u Nederland nog niet (of pas net) verlaten? U kunt het AOW-gat volledig voorkomen! Binnen één jaar na uw uitschrijving uit Nederland kunt u bij de SVB een formulier indienen voor "Vrijwillige verzekering AOW".
U betaalt de SVB dan jaarlijks de premie die u anders via de loonbelasting in Nederland had betaald (let op: dit bedrag is inkomensafhankelijk en kan in 2026 oplopen tot maximaal € 5.500 per jaar). Hiermee 'koopt' u de opbouw in het buitenland. Of dit de moeite waard is? Ja, maar alléén als uw nieuwe gastland geen enkel lokaal pensioensysteem heeft en u er heel rijk inkomstenbelastingvrij verdient.
Oplossing 2: Pensioen opbouwen in uw gastland
Als u 10 jaar in Duitsland werkt, bent u dáár verzekerd voor het Duitse staatspensioen (Rentenversicherung). Tegen de tijd dat u 67 wordt, ontvangt u 80% Nederlandse AOW (van de SVB), en een losse maandelijkse uitkering uit Duitsland voor die ontbrekende 10 jaar. Dit is in principe een eerlijke ruil, al moet u op uw 67e dan wél met twee verschillende (Europese) instanties bellen om uw geld los te krijgen.
Oplossing 3: Lijfrente of Box 3
Heeft u als expat 10 jaar belastingvrij in het Midden-Oosten gewerkt? De overheid gaat er vanuit dat u zóveel geld heeft overgehouden aan die lage belastingen, dat u het pensioengat met gemak zelf repareert. Beleg de 'winst' van uw emigratie in indexfondsen, zodat u het pensioengat zelfstandig financiert.
Rekenvoorbeeld:
Tenzij Mark in Australië recht heeft opgewekt op het lokale Superannuation pensioen om dit bedrag te compenseren, hakt dit flink in. Let op: hij komt vaak ook niet meer in aanmerking voor een AIO-aanvulling.
Emigreren NÁ uw pensioen (De AOW meenemen)
Veel Nederlanders zwaaien de werkvloer gedag en vertrekken direct naar Spanje, Frankrijk of Thailand.
Als u de volle AOW van 100% al in the pocket heeft, neemt u dit geld over het algemeen gewoon mee over de landsgrenzen heen. De SVB betaalt maandelijks uw uitkering (gewoon in euro's) op uw (buitenlandse) rekening. Toch zijn er drie waarschuwingen:
- Let op het Verdragsland: Emigreert u naar een land waarmee Nederland geen 'verdrag over export van uitkeringen' heeft (vaak landen in Afrika of afgelegen gebieden)? Dan kan het ministerie uw AOW-uitkering halveren naar 50%. Binnen Europa en populaire expat-landen is dit nooit een probleem.
- Belastingen: Emigreert u? Dan stopt u vaak als belastingplichtige in Nederland en wordt u fiscaal inwoner van uw nieuwe land. U betaalt in Nederland dan géén belasting meer over uw AOW (u krijgt een vrijstelling van de fiscus). Echter, Spanje of Portugal gaat wel hun eigen inkomstenbelasting heffen over deze uitkering. Soms is dat tarief veel gunstiger, soms juist niet.
- Zorgverzekering: Als u naar een verdragsland emigreert mét alleen een pensioenuitkering (AOW), valt u onder het Zorginstituut Nederland (CAK regeling) en bent u verplicht de 'verdragsbijdrage' te betalen. U bent dan lokaal verzekerd.
Conclusie
AOW-jaren die u verliest door verblijf in het buitenland krijgt u in de regel nooit meer terug, wat garant staat voor een permanente en prijzige korting op uw oudedagsvoorziening. Voor wie bewust en langdurig kiest voor een expatleven zonder lokaal opbouwpensioen, is de vrijwillige verzekering bij de SVB de veiligste — maar direct de duurste — verzekering. Emigreert u pas nadat uw werkende leven erop zit? Pak de koffers gerust. Binnen Europa en de verdragslanden reist het volle AOW-bedrag gewoon de komende decennia gezellig met u mee.
Gerelateerde Gidsen
- AOW Aanvragen - Wist u dat u als u in het buitenland woont de aanvraag níét automatisch in de bus krijgt? U moet zelf 6 maanden vooraf de SVB bellen!
- Pensioengat Berekenen - Uw AOW-korting is 20%? Reken via deze gids uit hoeveel eigen middelen (Jaarruimte) u nodig heeft ter compensatie.
- AOW Bedrag - Ontdek welk bedrag u mee mag nemen op basis van de 100%-norm in 2026.
Disclaimer: Internationale (belasting)verdragen tussen Nederland en overige landen veranderen geregeld. Informeer vooraf altijd bij de Sociale Verzekeringsbank (Afd. Buitenland) of de lokale fiscus of de AOW in uw nieuwe thuisland als exporteerbaar en vrijgesteld van dubbele belasting is geclassificeerd.
Changelog:
- 2026-06-23: Exportregels voor AOW bij emigratie toegevoegd (inclusief referentie naar de Zvw/CAK inhoudingen voor verdragsgerechtigden in de EU).