Een vast contract, formeel een 'arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd' genoemd, is een contract zonder einddatum. Het biedt in Nederland de zwaarst mogelijke ontslagbescherming. Uw werkgever kan het contract alleen beëindigen met toestemming van het UWV, via de kantonrechter, of als u er zelf vrijwillig mee instemt via een vaststellingsovereenkomst.
Voor veel werknemers in Nederland is het de ultieme mijlpaal op de arbeidsmarkt: het tekenen van een vast contract. Waar u bij een Tijdelijk Contract elke paar maanden de stress heeft over een mogelijke verlenging, biedt de overeenkomst voor onbepaalde tijd stabiliteit.
Maar wat betekent dit juridisch in de praktijk? Bent u met een vast contract volledig beschermd tegen ontslag, en hoe beïnvloedt dit uw kansen op de huizenmarkt?
1. Juridische Bescherming tegen Ontslag
Het belangrijkste verschil met tijdelijke contracten is de manier waarop de samenwerking kan eindigen. Een tijdelijk contract loopt automatisch ("van rechtswege") af. Een vast contract kan alleen worden ontbonden via een formeel juridisch traject.
De werkgever heeft een 'redelijke grond' nodig om u te ontslaan. De wet (Burgerlijk Wetboek Boek 7) noemt er een paar:
- Bedrijfseconomische redenen (Reorganisatie): Het bedrijf maakt verlies of functies vervallen. De werkgever moet dan een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV. Hij mag niet willekeurig kiezen wie eruit vliegt; het 'afspiegelingsbeginsel' bepaalt wie er moet vertrekken.
- Langdurige ziekte: U bent langer dan twee jaar ziek. Ook hier toetst het UWV of ontslag toegestaan is.
- Disfunctioneren: U functioneert niet goed. De kantonrechter moet dit goedkeuren, maar de werkgever heeft een zware bewijslast: er moet een langdurig verbetertraject zijn doorlopen.
- Verstoorde arbeidsverhouding: Er is een onoplosbaar conflict ontstaan.
De Praktijk: Wederzijds Goedvinden (VSO)
Omdat ontslagprocedures via het UWV of de rechter duur en tijdrovend zijn, eindigt meer dan 80% van de vaste contracten in Nederland via 'wederzijds goedvinden'. U tekent dan samen met uw werkgever een Vaststellingsovereenkomst (VSO). U spreekt samen een ontslagdatum en een financiële ontslagvergoeding af.
Zolang deze VSO correct is opgesteld (zonder dat u "verwijtbaar werkloos" wordt), behoudt u uw recht op een uitkering.
2. Voordelen van een Vast Contract
Naast de zware ontslagbescherming, opent een vast contract deuren die voor flexwerkers vaak gesloten blijven.
De Huizenmarkt
Als u een Hypotheek wilt Aanvragen, kijkt de bank naar uw inkomenszekerheid. Met een vast contract passeert u deze test vrijwel direct. De bank zal uw volledige toetsinkomen meenemen in de berekening. Voor flexwerkers moeten banken vaak kijken naar het gemiddelde inkomen over de afgelopen drie jaar, wat de maximale lening vaak flink omlaag trekt.
Opzegtermijnen en Rust
Als u zelf ontslag wilt nemen in de Werk Gids, heeft u in de regel een opzegtermijn van 1 maand. Wilt de werkgever het contract opzeggen (na toestemming van het UWV), dan hangt de opzegtermijn af van de duur van uw dienstverband:
- Korter dan 5 jaar in dienst: 1 maand
- Tussen 5 en 10 jaar: 2 maanden
- Tussen 10 en 15 jaar: 3 maanden
- 15 jaar of langer: 4 maanden
3. Concurrentiebeding: De Keerzijde
Waar de wet het verbiedt om een concurrentiebeding op te nemen in een tijdelijk contract, is dit in een vast contract wel toegestaan.
Veel werkgevers nemen standaard een clausule op die u verbiedt om binnen 1 jaar na uitdiensttreding te gaan werken bij een concurrent of in een bepaalde geografische straal. Dit kan een enorme belemmering zijn als u carrière wilt maken in dezelfde sector. Teken dit beding nooit blindelings en probeer er (vooraf) over te onderhandelen.